. بازی‌درمانی روشی تخصصی در روانشناسی کودک است که از طریق بازی، به کودک کمک می‌کند هیجانات خود را ابراز و تنظیم کند

بازی درمانی روشی تخصصی در روانشناسی کودک است که از طریق بازی، به کودک کمک می‌کند هیجانات خود را ابراز و تنظیم کند، اضطرابش را کاهش دهد و رفتارهایش را بهبود بخشد. در این روش، بازی به عنوان ابزاری درمانی استفاده می‌شود تا روانشناس کودک بتواند دنیای درونی او را بهتر درک کرده و به ترمیم آسیب‌های هیجانی و رفتاری‌اش کمک کند.

در جلسات بازی درمانی چه می‌گذرد؟

بازی درمانگر با استفاده از ابزارهایی مثل عروسک، نقاشی، لگو، خمیر، شن درمانی، و بازی‌های نقش‌آفرینی، شرایطی امن و بدون قضاوت فراهم می‌کند تا کودک بتواند آزادانه احساساتش را نشان دهد.

در این فضا، کودک یاد می‌گیرد احساسات خود را بشناسد، آن‌ها را کنترل کند و رفتارهای سالم‌تری جایگزین رفتارهای ناسازگار گذشته کند.

گاهی روانشناس از بازی‌های تعاملی والد–کودک هم استفاده می‌کند تا ارتباط والدین با فرزندشان تقویت شود و درک متقابل بیشتری شکل گیرد.

چه کودکانی به بازی درمانی نیاز دارند؟

  • کودکانی که دچار اضطراب، ترس یا شب ادراری هستند
  • کودکان خجالتی، گوشه‌گیر یا پرخاشگر
  • کودکانی که تجربه‌ی طلاق والدین، مهاجرت یا فقدان داشته‌اند
  • کودکان دارای مشکلات یادگیری، تمرکز یا بیش فعالی
  • کودکانی که در روابط اجتماعی یا مدرسه مشکل دارند
نکته مهم

اگر فرزندتان رفتارهایی دارد که نمی‌توانید علتش را درک کنید، بازی درمانی می‌تواند راهی مؤثر برای فهمیدن دنیای درونی او باشد.

مزایای بازی درمانی برای رشد کودک

  • بهبود تنظیم هیجان و کنترل خشم
  • افزایش تمرکز، همکاری و مهارت‌های ارتباطی
  • تقویت اعتمادبه‌نفس و احساس ارزشمندی
  • کمک به حل تعارضات درونی و کاهش اضطراب
  • رشد خلاقیت و تخیل
  • تقویت رابطه والد–کودک

روش‌های مورد استفاده در بازی درمانی

در مرکز ما بسته به نیاز کودک، از رویکردهای ترکیبی استفاده می‌شود:

بازی درمانی فردمحور

(Child-Centered Play Therapy) برای افزایش احساس امنیت و پذیرش

بازی درمانی شناختی–رفتاری

(CBT Play Therapy) برای آموزش مهارت‌های کنترل هیجان و رفتار

بازی درمانی هیجان‌مدار

(EFT for Children) برای کمک به بیان و تنظیم احساسات عمیق

بازی درمانی والد–کودک

(Filial Therapy) برای بازسازی رابطه عاطفی والد و کودک

ابزارهای بازی درمانی و رویکردهای مشترک

بسیاری از درمانگران در حوزه بازی درمانی یک اتاق بازی اختصاصی دارند که مملو از وسایلی است که به روند درمان کودک کمک میکنند. برخی از اسباب بازیهای رایج بازی درمانی عبارت است از:

چهره‌های اکشن

فیگور حیوانات

لوازم هنری

بازی‌های فکری

عروسک‌های مختلف

آشپزخانه اسباب‌بازی

ادوات موسیقی

توپ و دارت

سینی شن و ماسه

بازی درمانی کودکان

فضای درمانی بازی درمانی برای کودکان

نتیجه نهایی بازی درمانی

در پایان جلسات، کودک نه تنها احساساتش را بهتر می‌شناسد، بلکه در خانه، مدرسه و روابطش رفتارهای متعادل‌تر و آرام‌تری از خود نشان می‌دهد. والدین نیز یاد می‌گیرند چطور بدون تنبیه یا فریاد، با فرزندشان ارتباط مؤثر برقرار کنند.

یافتن یک بازی درمانگر

یک روانشناس دارای مجوز کارشناسی ارشد یا بالاتر می‌تواند از بازی درمانی در روش‌های درمان خود استفاده کند. برخی از درمانگران آموزش‌های تخصصی در زمینه این روش درمانی دیده‌اند در حالی که برخی دیگر از این روش استفاده نمی‌کنند. اگر فکر می‌کنید ممکن است فرزند شما از بازی درمانی سود ببرد با یک روانشناس کودک مجرب صحبت کنید. متخصص روانشناسی کودک و نوجوان می‌تواند نیازهای کودک شما را ارزیابی کرده و در صورت نیاز به یک بازی درمانگر واجد شرایط ارجاع دهد.

همین حالا اقدام کنید

کودک شما برای رشد و آرامش نیاز به شنیده شدن دارد، حتی اگر هنوز کلماتش را پیدا نکرده باشد.

لوگو روانشناسی و نوروتراپی ایران